Linkedin Twitter Facebook YouTube Mail

De illusie van succes Deel 2

Overtuiging 1: Ik ben geslaagd

Succesvolle mensen hebben een rechtlijnige opvatting in hun achterhoofd: “Ik ben geslaagd. Ik ben geslaagd. Ik ben geslaagd.” Deze sterke overtuiging in verband met de successen die we in het verleden geboekt hebben, geeft ons het nodige zelfvertrouwen om de risico’s te durven nemen die we moeten nemen om ook in de toekomst succes te boeken.






Misschien denkt u dat dit niet van toepassing is op u. Misschien denkt u dat het een egokwestie is. Wees eens kritisch voor uzelf. Waar haalt u het vertrouwen om ’s ochtends op te staan alsook vol enthousiasme en wedijver aan de slag te gaan? U put dit vertrouwen niet uit de herinneringen aan de blunders die u begaan heeft en de mislukkingen die meegemaakt heeft. Integendeel, u put het uit het feit dat u uw mislukkingen naast u neer probeert te leggen en ervoor kiest om terug te denken aan de successen die u geboekt heeft. Als u lijkt op de succesvolle mensen die ik ken, focust u zich op het positieve, door mentale voorstellingen op te roepen waarbij u de ster was, iedereen verbaasde en aan de top belandde. Misschien gaat het hier wel om die vijf minuten in de vergadering tijdens dewelke u aan het woord was en de argumentatie voerde die u in gedachten had om iedereen te overtuigen. (Wie zou deze situatie waarin hij/zij de held van de dag was, niet opnieuw in zijn/haar hoofd willen afspelen?) Misschien gaat het om uw vakkundig opgestelde memo die de CEO geprezen heeft en naar iedereen binnen de onderneming doorgestuurd heeft? (Wie zou deze memo niet opnieuw willen lezen tijdens een vrij moment?) Wanneer onze handelingen tot een ‘happy end’ leiden en ons in een positief daglicht stellen, houden we ervan om ze opnieuw in ons hoofd af te spelen.

Wanneer het gaat om de gedachten die succesvolle mensen ons bezorgen, doen we onszelf niets tekort. Integendeel: we vergroten ze uit en dat is goed! Zonder deze gedachten zouden we ’s ochtends niet zo enthousiast opstaan.

Ooit voerde ik een gesprek met een baseballspeler uit de hoogste klasse. Elke slagman heeft bepaalde werpers bij wie hij doorgaans beter slaat dan bij andere. Hij vertrouwde me het volgende toe: “Wanneer ik oog in oog sta met een werper bij wie ik in het verleden goed geslagen heb, ga ik steeds naar de plaat met de gedachte dat ik deze kerel ‘in mijn macht heb’. Dat geeft me zelfvertrouwen.”

Dat is geen verrassing. Succesvolle mensen zien hun verleden rooskleurig in. Maar hij ging nog een stap verder in zijn denkwijze.

Ik vroeg hem vervolgens: “En hoe zit het met de werpers bij wie je niet goed geslagen hebt? Hoe ga je om met een werper die jou ‘in zijn macht heeft’?”

Hierop antwoordde hij: “Hierbij geldt hetzelfde. Ik ga naar de plaat met de gedachte dat ik die kerel kan verslaan. Ik heb het reeds gedaan bij werpers die veel beter waren dan hem.”

Met andere woorden: hij steunde niet alleen op de successen die hij in het verleden geboekt had om zijn positieve ingesteldheid te behouden, maar hij steunde er ook op wanneer zijn prestaties uit het verleden niet zo rooskleurig waren, namelijk wanneer de feiten eigenlijk tegen zijn zelfvertrouwen indruisten. Succesvolle mensen drinken niet uit een halfleeg glas!

Wanneer een verwezenlijking uit de inspanningen van een team – en niet louter uit individuele prestaties – voortvloeit, vertonen we de neiging onze bijdrage aan de eindoverwinning te overschatten. Ooit vroeg ik drie zakenpartners hun individuele bijdrage aan de winst van de vennootschap in te schatten. Het verraste me niet dat de som van hun antwoorden meer dan 150% van de eigenlijke winst bedroeg. Elke partner dacht dat hij/zij voor meer dan de helft bijdragen had!

Op haast elke werkplek is deze overschatting van de successen die we in het verleden geboekt hebben, een feit. Als u uw collega’s aan de hand van een vertrouwelijk onderzoek vraagt om het percentage van hun bijdrage aan uw onderneming in te schatten, zal het totaal steeds meer dan 100% zijn. Hier is niets mis mee. (Als het totaal minder dan 100% bedraagt, moet u hoogst waarschijnlijk naar nieuwe collega’s uitkijken!)

Hoe positief deze “Ik ben geslaagd” overtuiging in de meeste gevallen ook is, ze kan een grote hindernis worden wanneer gedragsverandering aan de orde is.

Succesvolle mensen overschatten zichzelf voortdurend ten opzichte van hun gelijken. Ik vroeg aan meer dan 50.000 mensen die aan mijn opleidingsprogramma’s deelgenomen hebben, om hun eigen prestatie ten opzichte van hun gelijken te beoordelen. 80-85% onder hen plaatsten zichzelf in de top 20% van hun groep gelijken en ongeveer 70% onder hen plaatsten zichzelf in de top 10%. Deze cijfers zijn zelfs nog belachelijker bij professionals met een sociale status die meer aanzien geniet zoals artsen, piloten en investment bankiers.

Artsen hebben misschien wel de grootste waanvoorstellingen. Ooit vertelde ik een groep dokters dat uit mijn uitgebreide onderzoek gebleken was dat de helft van alle artsen in de onderste helft van het klassement van hun klas uit de medische school afgestudeerd was. Twee dokters hielden vol dat dit onmogelijk was!

We zijn allen geneigd feedback die met ons zelfbeeld overeenstemt, te aanvaarden. En we zijn allen geneigd feedback die niet met ons zelfbeeld overeenstemt, te weerleggen. Succesvolle mensen zijn trots op wat ze in het verleden gepresteerd hebben. Het ‘goede nieuws’ is dat deze positieve herinneringen ons zelfvertrouwen opkrikken en ons inspireren om nog meer succes te boeken. Het ‘slechte nieuws’ is dat we door ons misleidend zelfbeeld veel moeite hebben om negatieve feedback te aanvaarden en om toe te geven dat we moeten veranderen.

Overtuiging 2: Ik kan slagen
Succesvolle mensen geloven dat ze een positieve invloed op de wereld kunnen uitoefenen en hun verlangens kunnen waarmaken. Dit is niet hetzelfde als een magische circusact waarbij de illusionist zijn geest gebruikt om voorwerpen op een tafel te verplaatsen. Maar het lijkt er wel hard op. Succesvolle mensen geloven letterlijk dat ze enkel dankzij hun persoonlijkheid, talent en intellectueel vermogen een situatie naar hun hand kunnen zetten.

Dat verklaart waarom sommigen hun hand opsteken en “Stel me op, coach!” roepen wanneer de baas om vrijwilligers vraagt en anderen zich in hun hoekje verschuilen en hopen dat ze niet opgemerkt worden.

Dit is de klassieke definitie van zelfefficiëntie en zou wel eens de belangrijkste overtuiging kunnen zijn die achter individueel succes schuilt. Mensen die in zichzelf geloven, kunnen slagen en kansen zien waar anderen bedreigingen zien. Ze zijn niet onzeker en vrezen dubbelzinnigheid niet; ze grijpen de kansen die ze krijgen. Ze nemen meer risico’s en halen er meer uit. Gezien de keuze zetten ze op zichzelf in.

Succesvolle mensen beschikken over een hoge ‘interne controlelocus’. Met andere woorden: ze ondergaan hun lot niet. Ze zien hun succes als een factor die van hun eigen motivatie en bekwaamheid afhankelijk is; niet van geluk, toeval of het lot. Ze dragen deze overtuiging in zich, zelfs wanneer de factor ‘geluk’ wel degelijk een cruciale rol speelt bij hun succes.

Verscheidene jaren geleden wilden zes van mijn partners bij een zeer grote deal betrokken worden. Aangezien ik de oudste partner was, hadden ze mijn goedkeuring nodig. Ik zag die deal helemaal niet zitten en vertelde hen dat het idioot was om ermee door te gaan. Uiteindelijk stemde ik ermee in, maar tegen mijn zin. Zeven jaar later liepen mijn persoonlijke inkomsten uit hun ‘idiote’ investering tot miljoenen dollars op. Ik kon deze onverhoopte winst niet anders dan als puur toeval bestempelen. Toen ik dit verhaal aan enkele van mijn succesvolle vrienden vertelde, weigerden ze het op deze manier te zien. Ze hielden vol dat dit gelukkig toeval mijn verdienste was voor jaren hard werk en toewijding. Dat was het typische antwoord van iemand die succesvol is. Succesvolle mensen vertonen de neiging te geloven dat mensen geluk ‘verdienen’ op basis van hun motivatie en bekwaamheid, zelfs wanneer het er niet is.

Uiteraard is deze overtuiging even absurd als geld erven en dan geloven dat u uzelf opgewerkt heeft. Als u uit een bescheiden gezin komt, moet u niet denken dat u een grote slag zal slaan. Succesvolle mensen geloven dat er een oorzakelijk verband bestaat tussen wat ze gedaan hebben en de resultaten die eruit voortvloeien, zelfs wanneer er geen verband is. Deze overtuiging is een waanidee, maar ze opent ook mogelijkheden.

Deze overtuiging is beter dan de andere. Laten we het volgende voorbeeld bespreken: mensen die massa’s loterijbiljetten kopen. Vaak gaat het hier om minder succesvolle mensen. Daarom is de staatsloterij eigenlijk een ‘regressieve belasting’ voor de armen. Als u gelooft dat succes van geluk afhankelijk is, kan u ook loterijbiljetten kopen. (Dit verklaart waarom men zelden miljonairs biljetten ziet krassen.) Op de koop toe verspillen regelmatige krassers vaak het geld dat ze via de loterij gewonnen hebben (als ze al eens kunnen winnen). Waarom? Dezelfde ondoordachte overtuigingen als die welke tot de aankoop van de biljetten geleid hebben, worden versterkt wanneer ze winnen.

Succesvolle mensen vervangen deze ‘loterijmentaliteit’ door het onwrikbare geloof in zichzelf. Dit is een bijkomende hindernis bij een eventuele gedragsverandering. Als we denken dat ons geluk rechtstreeks en oorzakelijk met ons gedrag verband houdt, is de kans groot dat we van een verkeerde veronderstelling uitgaan. “Ik ben succesvol en gedraag me zo. Daarom moet ik wel succesvol zijn omdat ik me zo gedraag. Succesvolle leiders helpen beseffen dat ze ondanks sommige aspecten van hun gedrag toch succesvol zijn, kan een ware uitdaging zijn.

Overtuiging 3: Ik zal slagen
Succesvolle mensen zijn optimisten. Iedereen die ooit in de verkoopsector gewerkt heeft, weet dat als u gelooft dat u zal slagen, u misschien niet zal slagen, maar als u niet gelooft dat u zal slagen, u inderdaad niet zal slagen! Optimisten zijn geneigd zich voortdurend uit te sloven. Waarom? We geloven dat we meer zullen doen dan we eigenlijk kunnen doen.

Een ambitieus persoon met een ‘Ik zal slagen’ houding heeft er ontzettend veel moeite mee om “neen” te zeggen tegen interessante mogelijkheden. De overgrote meerderheid van de leiders met wie ik vandaag de dag werk, hebben het gevoel dat ze het druk hebben of dat ze het nog nooit zo druk gehad hebben. Ze hebben het niet zo druk omdat ze verliezers zijn. Ze hebben het zo druk omdat ze winnaars zijn. Ze ‘verdrinken in een zee van mogelijkheden’.

Misschien is het u wel overkomen. U doet iets geweldigs op het werk. Plots wensen tal van mensen zich met uw succes te associëren. Het is vrij logisch dat ze dan denken dat aangezien u ooit een mirakel verricht heeft, u dat opnieuw kan doen - voor hen deze keer. Weldra krijgt u tal van opportuniteiten in een ongekend ritme. Aangezien u gelooft dat ‘u zal slagen’, kan u maar moeilijk “neen” zeggen. Als u niet oplet, kan u overstelpt raken en zal datgene wat u vleugels gegeven heeft, uw ondergang betekenen.

Tijdens mijn vrijwilligerswerk was mijn klant de uitvoerend directeur van een van de belangrijkste welzijnsorganisaties ter wereld. Zijn taak bestond erin de meest kansarmen te helpen. Jammer genoeg had hij een bloeiende onderneming. Wanneer mensen hem om hulp kwamen vragen, kon hij niet weigeren. Hij was gedreven door zijn overtuiging dat ‘we zullen slagen’. Als gevolg daarvan beloofde hij meer dan zijn personeel kon waarmaken (zelfs zijn meest toegewijd personeel). Zijn grootste uitdaging als leider bestond erin te vermijden dat zijn persoonlijk optimisme tot een burnout-gevoel bij zijn personeel, personeelsverloop en niet nagekomen beloftes zou leiden.

Deze ‘Ik zal slagen’ overtuiging kan onze kansen op succes belemmeren wanneer de tijd voor ons gekomen is om ons gedrag te veranderen. Ik excuseer me niet voor het feit dat ik mijn klanten op obsessieve wijze opvolg om na te gaan of ze eigenlijk wel toepassen wat ik hen aanleer en een positieve gedragsverandering bereiken. Bijna iedereen die mijn leiderschapstrainingsprogramma volgt, is van plan op de werkvloer toe te passen wat hij/zij van mij geleerd heeft. De meesten doen het en worden beter! Velen doen er echter helemaal niets mee en zouden even goed hun tijd kunnen besteed hebben aan het bekijken van soap series.

Wanneer ik de nietsdoeners vraag waarom ze de gedragsveranderingen die ze zouden doorvoeren, niet doorgevoerd hebben, antwoorden de meesten dat ze dat van plan waren, maar er geen tijd voor hadden. Met andere woorden: ze waren overbelast. Ze geloofden oprecht dat ze het later zouden doen, maar dat is dus nooit gebeurd. Ons overdreven optimisme en de overbelasting die daaruit voortvloeit, kan een even grote hindernis met het oog op gedragsverandering zijn als onze ontkenning van negatieve feedback of onze overtuiging dat onze gebreken eigenlijk aan de basis van ons succes liggen.

Overtuiging 4: Ik wil slagen
Succesvolle mensen geloven dat ze doen wat ze willen omdat ze het willen doen. Ze hebben veel behoefte aan zelfbeschikking. Als we doen wat we willen, dan zijn we toegewijd. Als we doen wat we moeten doen, dan zijn we gehoorzaam.

Zelfs een kind kan het verschil tussen toewijding en gehoorzaamheid zien. Zelfs een sceptische, betweterige puber als ik kon zien dat sommige leerkrachten hun beroep zelf gekozen hadden (en graag les gaven), terwijl andere leerkrachten het gewoon uitoefenden om rond te komen. Het was duidelijk dat de beste leerkrachten tot de eerste groep behoorden. Ze zetten zich in voor hun leerlingen, eerder dan dat ze zich door externe factoren lieten leiden (hun salaris). Succesvolle mensen hebben er een hekel aan om zich gecontroleerd en gemanipuleerd te voelen. Ik merk dit dagelijks in mijn beroepsleven. Zelfs al word ik op voorhand de hemel ingeprezen als iemand die mensen op een positieve manier kan helpen veranderen, kom ik nog mensen tegen die weerstand bieden. Ondertussen heb ik me neergelegd bij het feit dat ik mensen niet kan veranderen. Ik kan hen enkel helpen om beter te worden met betrekking tot wat ze willen veranderen.

Basketballcoach Rick Pitino heeft in deze context een boek geschreven: ‘Success Is a Choice. I agree.’ [Succes is een keuze. Daar ben ik het mee eens]. “Ik wil slagen” sluit nauw aan bij verwezenlijkingen in haast elk domein. Mensen stuiten niet op succes; ze kiezen ervoor.

Helaas is het geen sinecure om succesvolle mensen zover te krijgen dat ze zelf zeggen “en ik kies ervoor om te veranderen”. Dit impliceert namelijk een grondige aanpak waarbij alles omgegooid wordt. Gemakkelijker gezegd dan gedaan! Hoe harder we geloven dat ons gedrag uit onze eigen keuzes en toewijding voortvloeit, hoe kleiner de kans dat we datzelfde gedrag willen veranderen.

Hier bestaat een reden voor en het gaat om een van de best onderzochte psychologische principes. Het wordt ‘cognitieve dissonantie’ genoemd. Het verwijst naar het contrast tussen wat we willen geloven en wat we eigenlijk in de wereld ervaren. De onderliggende theorie is eenvoudig. Hoe meer we geneigd zijn te geloven dat iets waar is, hoe kleiner de kans dat we zullen geloven dat het tegengestelde waar is, zelfs wanneer duidelijk aangetoond wordt dat we ongelijk hebben.

Meestal werkt cognitieve dissonantie in het voordeel van succesvolle mensen wanneer ze dit principe toepassen om hun doel te bereiken. Hoe meer we geneigd zijn te geloven dat we het juiste pad volgen, hoe kleiner de kans dat we zullen geloven dat onze strategie verkeerd is, zelfs wanneer aanvankelijk aangetoond wordt dat we wel eens ongelijk zouden kunnen hebben. Dit verklaart waarom succesvolle mensen in moeilijke tijden niet beginnen te twijfelen en uiteindelijk niet bezwijken. Ze zien de werkelijkheid rooskleurig in omdat ze zich voor hun doelstellingen en overtuigingen inzetten. In vele situaties is dat een goede zaak. Door hun toewijding moedigen ze mensen aan om in moeilijke tijden ‘op koers te blijven’ en niet ‘op te geven’.

Uiteraard kan ditzelfde principe zich ook tegen succesvolle mensen keren wanneer ze ‘van koers zouden moeten veranderen’. De oude zegswijze ‘Winnaars geven nooit op’ klopt vaak. Soms moeten zelfs de meest succesvolle mensen echter kunnen stoppen met iets wat niet werkt. Winnaars kunnen maar moeilijk opgeven!

Hoe de illusie van succes tot bijgeloof leidt
Deze vier overtuigingen in verband met succes hebben ons in hun macht en creëren iets wat we niet over onszelf willen geloven. Onze succesillusie is eigenlijk een vorm van bijgeloof.

Ik hoor u al denken: “Wie, ik? Ik ben goed opgeleid en mijn geest zit logisch in elkaar. Ik ben niet bijgelovig!”

Dat kan kloppen voor ‘kinderachtige’ vormen van bijgeloof zoals pech nadat we onder een ladder gewandeld, een spiegel gebroken of een zwarte kat gekruist hebben. De meesten onder ons lachen bijgeloof weg als domme overtuigingen van primitieve en onopgeleide mensen. Diep in ons binnenste maken we ons sterk dat we boven deze domme gedachten staan.

Dat zou echter een beetje te kort door de bocht zijn! Tot op zekere hoogte zijn we allen bijgelovig. In vele gevallen geldt het volgende: hoe hoger we op de organisatieladder klimmen, hoe bijgeloviger we worden.

Volgens psychologen vloeit bijgelovig gedrag voort uit de overtuiging dat een specifieke activiteit die door een positieve bevestiging gevolgd wordt, eigenlijk de oorzaak van die positieve bevestiging is. De activiteit kan al dan niet functioneel zijn – hiermee wordt bedoeld dat ze iemand of iets anders kan beïnvloeden – of kan onafhankelijk en zinloos zijn – maar als er iets positiefs gebeurt nadat we het gedaan hebben, dan leggen we een verband. Ik heb een wiskundige achtergrond. Volgens de wiskunde is bijgeloof niets meer dan de verwarring van twee woorden, namelijk ‘correlatie’ en ‘causaliteit’.

B. F. Skinner toonde aan hoe hongerige duiven zinloze zenuwtrekjes herhaalden wanneer deze trekjes toevallig door willekeurige, kleine voedselhoeveelheden gevolgd werden. Op een zeer gelijkaardige manier kunnen succesvolle leiders disfunctioneel gedrag herhalen wanneer dit gedrag door grote geldsommen gevolgd wordt, zelfs wanneer het gedrag niet in verband staat met de resultaten die tot het geld geleid hebben.

Een van mijn grootste uitdagingen bestaat erin leiders te helpen achterhalen hoe hun verwarring van ‘omdat’ en ‘ondanks’ gedrag tot ‘de valstrik van het bijgeloof’ kan leiden.

Het leven is goed.

Marshall
Stay inspired and receive your new column every two weeks

We want to give the people in our network a little bit of inspiration on a regular basis. We will never send you any spam.

Prefered language
Logo star-snippets.com

Notice: Undefined index: tencompany.org in /var/www/web14/htdocs/application/modules/site/controllers/StarController.php on line 435

Notice: Undefined index: tencompany.org in /var/www/web14/htdocs/application/modules/site/controllers/StarController.php on line 437